return to main page

Culhwch and Olwen
or the Twrch Trwyth

A Welsh Tale from Red Book of Hergest, ca. 1400
from The Mabinogion,

transcription of Culhwch and Olwen derived from transcription © 2007–2017 Cardiff University See link for that project information.
Go to name list
Kilydd mab kelydon wledic a uynnei wreic kynmwyt ac ef
Sef gwreic a vynnawd goleudyd merch anlawd wledic
Gwedy y west genthi
mynet y wlat yg gwedi malkawn
a geffynt ettiued
a chaffel mab ohonunt trwy wedi y wlat
Ac o r awr y dellis beichogi
yd aeth hitheu yg gwylltawc heb dygredu anhed
Pan dyuu y thymp idi
ef a dyuu y hiawnbwyll idi.~ Sef y dyuu
mynyd* yd oed y meichat yn kadw kenuein o uoch
ac rac ouyn y moch engi a oruc y vrenhines
a chymryt y mab a oruc y meichat hyt pan dyuu y r llys
a bedydyaw y mab a wnaethpwyt
a gyrru kulhwch arnaw
wrth y gaffel yn retkyrr hwch
Bonhedic hagen oed y mab
keuynderw y arthur oed
a rodi y mab a wnaethpwyt ar ueithrin
A gwedy hynny cleuychu mam y mab goleudyd merch anlawd wledic
Sef a oruc hi galw y chymar attei
Ac yna y dywat hi wrthaw ef
marw uydaf i o r cleuyt hwnn
a gwreic arall a uynny ditheu
a recdouyd ynt y gwraged weithon
Drwc yw itti hagen llygru dy uab
Sef y harchaf itt na mynnych wreic
hyt pan welych dryssien deupeinawc ar vym bed i
ac adaw a oruc ynteu hynny idi
Galw y hathro attei a oruc hitheu
ac erchi idaw amlynu y bed bop blwydyn hyt na thyuei dim arnaw
Marw uu y vrenhines
Sef a wnaei y brenhin gyrru gwas bop bore y edrych a dyuei dim ar y bed
Gwallocau a oruc yr athro ympenn y seith mlyned yr hynn a adawssei y r urenhines
Diwarnawt yn hely y brenhin
dygyrchu y gordlan* a oruc y brenhin
gwelet y bed a vynnei trw y kaffei wreicka
a gwelet y dryssien a oruc
Ac mal y gwelas
mynet a oruc y brenhin ygkyghor pa le y kaffei wreic
Heb un o r kynghorwyr
mi a wydwn wreicka* da itt a wedei
Sef yw honno gwreic doget vrenhin
Kynghor uu gantunt y chyrchu
a llad y brenhin
a dwyn y wreic gantunt a orugant
ac un uerch oed idi gyt a hi
a goresgyn tir y brenhin a wnaethant
Dydgweith yd aeth y wreicda allan y orymdeith
y deuth y dy hen wrach oed yn y dref heb dant yn y phenn
ac y dywawt y urenhines
ha wrach a dywedy di y mi y peth a ovynnaf itt yr duw
ble mae plant y gwr a m llathrudawd yg gordwy
Heb y wrach nyt oes blant idaw
Heb y urenhines
gwae uinneu vyn dyuot att anuab
ac yna y dywawt y wrach
nyt reit itti hynny
Darogan yw idaw kaffel etiued ohonat ti
yr na s kaffo o arall
Na wna dristit heuyt un mab yssyd idaw
Mynet a oruc y wreicda yn llawen atref
Ac y dywawt hi wrth y chymar
Pa ystyr yw gennyt ti kelu dy blant ragof
i
Heb y brenhin
a minheu ny s kelaf weithon
kennattau y mab a orucpwyt
a dyuot ac ef y r llys
Dywedut a oruc y lysuam wrthaw
Gwreic yssyd da itti y chael
a merch yssyd imi gwiw y bob gwrda yn y byt
Y dywawt y mab
nyt oet ymi ettwa wreicka
Ac yna y dywawt hitheu
Mi a tynghaf dynghet itt na chyflado dy ystlys wrth wreic
hyt pan geffych olwen merch yspadaden pennkawr
lliwaw a oruc y mab
a mynet serch y uorwyn ympob aelawt idaw yr na s gwelsei eiryoet
Ac yna y dywawt y dat wrthaw
Ha uab py liuy di
Py drwc yssyd arnat ti
Vy llyssuam a dynghwys im na chaffwyf wreic byth hyt pann gaffwyf olwen merch yspadaden bennkawr
Hawd yw itti hynny heb y dat wrthaw
Arthur yssyd geuynderw itt
dos att arthur y diwyn dy wallt
ac erchych hynny idaw yn gyuarws itt
Mynet a oruc y mab ar orwyd pennlluchlwyt pedwar gayaf gauylgygwng karngragen
a ffrwyn eur kymibiawc yn y benn
a chyfrwy eur anllawd ydanaw
a deu par aryannhyeit lliueit yn y law
Gleif penntirec yn y law
kyuelin dogyn gwr o drwm hyt awch
Y gwaet ar y gwynt a dygyrchei
bydei gynt no r gwlithin kyntaf o r konyn hyt y llawr pan uei uwyhaf y gwlith vis meheuin
Cledyf eurdwrn ar y glun
a racllauyn eur idaw
a chroes eurgrwydyr arnaw
a lliw lluchet nef yndi
a llugorn eliffeint yndi
a deu vilgi uronwynnyon vrychyon tu racdaw
a gwrdtorch rudem am vynwgyl pob un o gnwch ysgwyd
hyt ysgyuarn
Yr hwnn a uei o r parth asseu a vydei o r parth deheu
A r hwnn a uei o r parth deheu a uydei o r parth asseu
mal dwy uorwennawl yn darware yn y gylch
Pedeir tywarchen a ladei bedwar carn y gorwyd
mal pedeir gwennawl yn yr awyr uch y benn
gweitheu uchot
gweitheu issot
llenn o borffor pedeir ael ymdanaw
ac aual eur wrth bop ael idi
can mu oed werth pob aual
Gwerth trychan mu o eur gwerthuawr oed yn y archenat
a e warthafleu sangnarwy o benn y glun hyt ym blaen y vys
Ny chrymei vlaen blewyn ydanaw rac yscawnet tuth y gorwyd oed ydanaw yn kyrchu porth llys arthur
Y dywawt y mab
a oes borthawr
Oes a thitheu ny bo teu dy benn byrr y kyuerchy di
Mi a uydaf borthawr y arthur bop duw kalan ionawr
a m raclouyeit hagen y vlwydyn eithyr hynny
Nyt amgen huandaw
a gogigwc
a llaeskenym
a phennpingyon a ymda ar ybenn yr arbet y draet
nyt wrth nef
nyt wrth dayar
namyn ual maen treigyl ar lawr llys
agor y porth
Nac agoraf
Py ystyr na s agory di
Kyllell a edyw ym bwyt a llynn ym bual
ac amsathyr neuad arthur
namyn mab brenhin gwlat teithiawc
neu y gerdawr a dycko y gerd
ny atter y mywn
llith y th gwn ac y th ueirch
a golwython poeth pebreid y titheu
a gwin gorysgalawc
a didan gerdeu ragot
Bwyt degwyr a d˄eugeint a daw attat y r yspytty
Yno y bwyta pellennigyon
a mabyon gwladoed ereill
nyt ergyttyo kylch yn llys arthur
Ny byd gwaeth inn yno
no chyt ac arthur yn y llys
Gwreic y gyscu genthi
a didan gerdeu rac dy vronn
auory pryt anterth pan agerer* y porth rac y niuer a deuth yma hediw
Bydhawt ragot ti gyntaf yd agorir y porth
a chyfeisted a wnelych yn y lle a dewissych yn neuad arthur
o e gwarthaf hyt y gwaelawt
Dywedut a oruc y mab ny wnaf i dim o hynny
Ot agory y porth da yw
Ony s agory mi a dygaf angclot y th arglwyd
a dryceir y titheu. a mi a dodaf teir diaspat ar drws y porth hwnn
hyt na bo agheuach* ym penn pengwaed yng kernyw
ac yg gwaelawt dinsol yn y gogled
ac yn esgeir oeruel yn iwerdon
ac yssyd o wreic ueichawc yn y llys honn methawd eu beichogi
ac ar nyt beichawc onadunt ymchoelawd eu kallonnev yn wrthrwm heint arnadunt mal na bont ueichawc byth o hediw allan
Heby glewlwyt gauaeluawr
Pa diaspettych di bynnac am gyfreitheu llys arthur
ny th ellyngir di y mywn
yny elwyf i y dywedut y arthur A c yna y doeth glewlwyt y r [ gysseuin
neuad
ac y dywawt arthur wrthaw
Chwedleu porth gennyt
Ys ethyw gennyf deuparth vy oet
a deuparth y teu ditheu
Mi a uum gynt yg kaer se
ac asse
yn sach
a salach
yn lotor
a ffotor
Mi a uum gynt yn yr india uawr
a r india vechan
Mi a vum gynt yn ymlad deu ynyr pan ducpwyt y deudec gwystyl o lychlyn
a mi a uum gynt yn yr egrop
a mi a uum yn yr affric
ac yn ynyssed corsica
ac yg kaer brythwch
a brythach
a nerthach
Mi a uum gynt pan ledeist di deulu cleis mab merin
Pan ledeist mil du mab ducum
Mi a uum gynt pan oresgynneist roec wrth parth y dwyrein
Mi a uum gynt yg kaer oeth
ac anoeth
Ac yg kaer neuenhyr naw nawd teyrndynyon tec a welsam ni yno
ny weleis i eiryoet dyn kyuurd a r hwnn yssyd yn drws y porth yr awr honn
ac y dywawt arthur
Os ar dy gam y doethost y mywn
dos ar dy redec allan
a r sawl a edrych y goleu
ac a egyr y lygat
ac a e kae anghengaeth idaw
A gwassanaethet rei o vuelin goreureit
ac ereill a golwython poeth pybreid hyt pan vo parawt vwyt a llyn idaw
Ys dyhed a beth gadu dan wynt a glaw y kyfryw dyn a dywedy di
Heby kei
myn llaw vyg kyueillt pei gwnelhit vyg kyghor i ny thorrit kyfreitheu y llys yrdaw
Na wir kei wynn yd ym wyrda hyt tra yn dygyrcher
yd ytuo mwyhaf y kyuarws a rodhom
Mwyvwy vyd yn gwrdaaeth ninneu ac an clot
ac an hetmic
ac y doeth glewlwyt y r porth
ac agori y porth racdaw
ac yr y pawb disgynnu wrth y porth ar yr ysgynnvaen
ny s disgynnawd ef
namyn ar y gorwyd y doeth y mywn
ac y dywawt kulwch
henpych gwell pen teyrned yr ynys honn
ny bo gwaeth y r gwaelawtty
noc y r gwarthafdy
Poet yn gystal y th deon a th niuer a th gatbridogyon y bo y gwell hwnn
Ny bo didlawt neb ohonaw mal y mae kyflawn y kyuercheis i well itti
Poet kyflawn dy rat titheu
a th glot a th etmic yn yr ynys honn
Henpych gwell ditheu hebyr arthur
Eisted yrwg deu o r milwyr a didangerd a geffy rac dy uron
a breint teyrn arnat gwrthrychyat teyrnas py hyt bynnac y bych yma
A phan rannwyf uyn da y ospeit a phellennigyon
bint y th law pan y dechreuwyf yn y llys honn
Heb y mab
ny deuthum i yma yr ffrawdunyaw bwyt a llyn
Namyn o r kaffaf vyg kyuarws y dalu a e uoli a wnaf
Ony s kaffaf dwyn dy agclot ti a wnaf hyt y bu dy glot ym pedryual byt bellaf
Hebyr arthur yna
Kan ny thrigyy di yma unben
ti a geffy y kyfarws a notto dy benn a th dauawt
hyt y sych gwynt
hyt y gwlych glaw
hyt y treigyl heul
hyt yd amgyffret mor
hyt yd ydiw y dayar
eithyr vy llong
a m llenn
a chaletuwlch uyg cledyf
a rongomyant uyg gwaew
ac wyneb gwrthucher uyn taryan
a charnwenhan vyg kyllell
a gwenhwyuar vyg gwreic
Gwir duw ar hynny ti a e keffy yn llawen
Not a nottych
Diwyn vyg gwallt a uynnaf
Ti a geffy hynny
kymryt crip eur o arthur
a gwelleu a doleu aryant idaw
a chribaw y benn a oruc
a gouyn pwy oed a oruc arthur
mae vyg callon yn tirioni wrthyt
mi a wn dy hanuot o m gwaet
dywet im pwy wyt
Dywdaf heb y mab
kulhwch mab kilyd
mab kyledon wledic
o oleudyd merch anlawd wledic vy mam
Gwir yw hynny hebyr arthur
keuynderw wyt titheu y mi
Not a nottych a thi a e keffy
a notto dy benn a th dauawt
gwir duw im ar hynny a gwir dy deyrnas
ti a e keffy yn llawen
Nodaf arnat
Kaffel im olwen merch yspadaden pen kawr
a e hasswynaw a wnaf ar dy uilwyr
Asswynaw y gyuarws ohonaw

Proper names


kei.
bedwyr.
greidawl gaỻdouyd.
gwythyr uab greidawl.
greit mab eri.
chyndelic kyuarwyd.
thathal twyỻ goleu.
maelwys mab baedan.
chnychwr mab nes.
chubert mab daere.
phercos mab poch.
ỻuber beuthach.
choruil beruach.
gwyn mab esni.
gwynn mab nwyfure.
gwynn mab nud.
edern mab nud.
cadwy mab gereint.
fflewdur fflam wledic.
ruawn pebyr mab dorath.
bratwen mab moren mynawc.
moren mynawc e hun.
daỻdaf eil kimin cof.
mab alun dyuet.
mab saidi.
mab gwryon.
uchtrut ardywat kat.
chynwas curuagyl.
gwrhyr gwarthecuras.
Jsperyr ewingath.
gaỻcoyt gouynynat.
duach. 1(Meibon gwawrdur kyruach. o wrthtir uffern pan hanoed y gwyr hynny. )
grathach. 2
nerthach. 3
chilyd canhastyr.
chanhastyr kanỻaw.
chors cant ewin.
esgeir gulhwch gouyn kawn.
drustwrn hayarn.
glewlwyt gauaeluawr.
ỻoch ỻaw wynnyawc.
annwas adeinawc.
sinnoch mab seithuet.
gwennwynwyn mab naw.
bedyw mab seithuet.
gobrwy mab echel uordwyt twỻ.
echel uordwyt twỻ e hun.
mael mab roycol.
datweir daỻpenn.
garwyli eil gwythawc gwyr.
gwythawc gwyr e hun.
gormant mab ricca.
menw mab teirgwaed.
digon mab alar.
selyf mab sinoit.
gusc mab atheu.
nerth mab kedarn.
drutwas mab tryffin.
thwrch mab perif.
thwrth mab annwas.
Jonu brenhin ffreinck.
Sel mab selgi.
(Gwyr kaer tathal oedynt kenedyl y arthur o bleit y dat.)
theregut mab Jaen.
sulyen mab Jaen.
bratwen mab Jaen.
Moren mab Jaen.
Siawn mab Jaen.
chradawc mab Jaen.
Dirmyc mab kaw.
Justic mab kaw.
etmic mab kaw.
angawd mab kaw.
ouan mab kaw.
chelin mab kaw.
chonnyn mab kaw.
mabsant mab kaw.
gwyngat mab kaw.
ỻwybyr mab kaw.
choth mab kaw.
meilic mab kaw.
chynwas mab kaw.
ardwyat mab kaw.
ergyryat mab kaw.
neb mab kaw.
gildmab kaw.
chalcas mab Kaw.
Hueil mab Kaw. (nyt asswynwys eiryoet yn llaw arglwyd. )
samson uinsych.
theleessin penn beird.
mamawydan mab ỻyr.
ỻary mab kasnar wledic.
ysperin mab fflergant brenhin ỻydaw.
saranhon mab glythwyr.
ỻawr eil erw.
annyannawc mab menw mab teir gwaed.
gwynn mab nwyvre.
fflam mab nwyvre.
gereint mab erbin.
erinit mab erbin.
dyuel mab erbin.
gwynn mab ermit.
chyndrwyn mab ermit.
hyueid un ỻenn.
eidon uawr urydic.
reidwn arwy.
gormant mab ricca. (brawt y arthur o barth y uam. Pennhynef kernyw y tat.)
ỻawnrodet uaruawc.
nodawl varyf twrch.
berth mab kado.
reidwn mab beli.
Jscouan hael.
Jscawin mab panon.
moruran eil tegit. (ny dodes dyn y araf yndaw yg kat gamlan rac y haccret. pawb debygynt y uot yn gythreul canhorthwy.blew oed arnaw ual blew hyd. )
sande bryt agel. (ny dodes neb y waew yndaw yg kat gamlan. rac y decket. Pawb debygynt y uot yn agel kanhorthwy.)
chynnwyl sant. (Y trydyd gwr dihengis o gat kamlan. ef ysgarwys diwethaf ac arthur y ar hengroen y uarch.)
uchtryt mab erim.
eus mab erim.
henwas adeinawc mab erim. (Henwas adeinawc ny aỻwys mil pedwar troetawc eiryoet y ganhymdeith hyt un erw yghwaethach ue* beỻach no hynny.)
henbetestyr mab erim. (Henbedestyr ny chauas eiryoet e kyfrettei o dyn. nac ar uarch. nac ar droet.)
Sgilti yscawntroet mab erim. (Sgilti ysgawndroet pan uei wyn hwyl kerdet yndaw wrth neges y arglwyd. ny cheisswys ford eiryoet am gwypei ple yd elei. namyn truei y mywn coet ar vric y coet y kerdei. ac yn hyt y oes ny fflygwys konyn dan y droet. yghwaethach torri rac y ysgawnet.)
Teithi hen mab gwynhan. (oresgynnwys mor y kyuoeth. ac y dihengis ynteu o vreid. ac y doeth att arthur. chynnedyf oed ar y gyỻeỻ. yr pan deuth ymny thrigyawd carn arnei vyth. ac wrth hynny y tyuawd heint yndaw. nychtawt hyt truu uyw. ac o hynny y bu uarw.)
charnedyr mab gouynyon hen.
gwenwynwyn mab naf gysseuin (rysswr arthur.)
llysgat rud emys.
gwrbothu hen. (ewythred arthur oedynt vrodyr y uam.)
Kuluanawyt mab goryon.
llennleawc wydel o ben tir gamon.
dyuynwal moel.
dunart brenhin y gogled.
Teirnon twryf bliant.
thecuan gloff.
thegyr talgeỻawc.
Gwrdiual mab ebrei.
morgant hael.
Gwystyl mab Run mab nwython.
ỻwydeu mab nwython.
gwydre mab ỻwydeu. (o wennabwy merch kaw y uam. Hueil y ewythyr e gwant. Ac am hynny y bu gas rwng hueil ac arthur am yr archoỻ.)
Drem vab dremidyt. (welei o geỻi wic yg kernyw. hyt ym penn blathaon ym prydein. pan dyrchauei y gwydbedyn y bore gan yr heul.)
eidyol mab ner.
glwydyn saer. (wnaeth ehangwen neuad arthur.)
Kynyr nuaruawc. (dywedit y uot yn vab idaw.
ef dywawt wrth y wreic. osit rann y mi o th uab di uorwyn oer vyth vyd y gallon.
ac ny byd gwres yn y dwylaw. kynnedyf araỻ arnaw.
Os mab imi uyd kyndynnyawc uyd. Kynnedyf araỻ uyd arnaw.
Pan dycko beich nmawr nbychan uo. ny welir vyth nac rac y wyneb nthre geuyn.
Kynnedyf araỻ heuyt uyd arnaw. ny pheit neb dwuyr ac than yn gystal ac ef.
Kynnedyf araỻ uyd arnaw. ny byd gwassanaethwr nswydwr mal ef. )
Hen was hen wyneb. (hen gedymdeith y arthur )
Gwaỻgoyc (un araỻ. y dref y delhei. kyt bei trychant tei yndi. o r bei eisseu dim arnaw. ny adei ef hun vyth ar lygat dyn truei yndi.)
Berwyn mab gerenhir.
pharis brenhin ffreinc.
ac am hynny y gelwir kaer baris.
ac osla gyỻeỻuawr. (ymdygei bronỻauyn verr ỻydan. pan delei arthur e luoed y uronn ỻifdwr y ssit ỻe kyuing ar y dwuyr. ac y dodit y gyỻeỻ yn y gwein ar draws y ỻifdwr. digawn o bont uydei y lu teir ynys prydein. e their racynys ac eu hanreitheu.)
Gwydawc mab menestyr (ladawd . ac arthur lladawd Kei ynteu. e urodyr yn dial kei.)
Garanwyn mab kei.
amren mab bedwyr.
ely amyr.
reu rwyddyrys.
run rudwern.
eli.
thrachmyr (penkynydyon arthur.)
ỻwydeu mab kelcoet.
hunabwy mab gwryon.
gwynn gotyfron.
(ewythred y arthur vrodyr y uam.)
gweir datharwennidawc.
gweir mab kadeỻ mab tal aryant.
gweir gwrhyt ennwir.
gweir baladyr hir.
Meibon ỻwch llawwynnyawc (o r tu draw y uor terwyn).
ỻenỻeawc wydel.
arderchawc prydein.
Cas mab saidi.
Gwrvan gwallt auwyn.
gwyỻennhin brenhin ffreinc.
gwittart mab oed brenhin Jwerdon.
Garselit wydel.
Panawr pen bagat.
fflendor mab naf.
Gwynn hyuar maer kernyw dyfneint. (y nawuet gwr ystoues kat gamlan.)
Keli.
chueli
gillgoes hyd. (trychann erw lammei yn y un ỻan* penn ỻemhidyd Jwerdon oed hwnnw. )
Sol.
gwadyn ossol.
gwadyn odyeith.
Sol (aỻei seuyỻ undyd ar y un troet.)
Gwadyn ossol. (pei safhei ar benn y mynyd mwyhaf yn y byt. ef uydei yn tyno gwastat dan y traet; )
Gwadyn odeith (kymeint r vas twym pan tynnit o r eueil oed tan ỻachar y wadneu. pan gyuarffei galet ac wynt. ef arỻwyssei fford y arthur yn y llud.)
Hir erwm.
hir atrwm (y dyd y delynt y west. trychantref achubit yn eu kyfueir gwest hyt nawn wneynt diotthyt pan vei nos pan elynt y gysgu. Ac ynpenneu y pryuet yssynt rac newyn mal pei nat yssynt uwyt eiryoet. Pan elhynt y west nyt edewynt wy nthew. nthenev. nthwym. nac oer. nsur. nchroew. nac ir nhaỻt. nbrwt. nac of.)
Huarwar mab aflawn (nodes y walar arthur yn y gyuarws. trydyd gordiblkernyw vu pan gahat y walidaw. ny cheffit gwynn gwen arnaw vyt*. namyn truei lawn.)
Gware gwaỻt euryn.
gwydrut. (Deu geneu gast rymi.)
gwydneu astrus.
Sugyn mab sucnedyd. (sucnei y morawl y bei drychan llong arnaw. hyt nbei namyn traeth sych. Bronỻech rud oed yndaw.)
Racymwri (gwas arthur. dangossit yr yscubawr uynnit idaw. kyt bei rwyf dec erydyr ar hugeint yndi. ef e trawei ffust hayarn hyt nbei weỻ y r rethri r trostreu. r dulatheu. noc y r man geirch yng gwaelawt yr yscubawr yn y ueiscawn.)
dygyflwng
anoeth ueidawc.
hir eidyl.
hir amren (deu was y arthur oedynt.)
Gweuyl mab gwestat. (y dyd y bei drist y goỻyngei y ỻeiỻ weuyl idaw y waeret y uogel. r ỻaỻ uydei yn pennguch ar y penn.)
Vchdryt uaryf draws. (uyryei y uaryf goch seuydlawc oed idaw dros wyth drawst deugeint oed yn neuad arthur.)
Elidyr gyfarwyd.
yskyrdaf.
yscudyd. (deu was y wenhwyuar oedynt.)
kynn ebrwydet oed eu traet wrth eu neges ac eu medwl.
Brys uab bryssethach (o dal y redynawc du o brydein.)
Grudlwyn gorr.
Bwlch.
chyuwlch.
sefwlch. (Meibon cledyf kyfwlch. wyron cledyf difwlch. Teir gorwen gwenn eu teir ysgwyd. Tri gouan gwann eu tri gwaew. Tri benyn byneu eu tri chledyf.
Glas. Glessic. Gleisat. (eu tri chi. Kaỻ. Cuaỻ. Cauaỻ. eu tri meirch. Hwyr dydwc. drwc dydwc. ỻwyr dydwc. eu teir gwraged. Och. garym. diaspat. eu teir wyryon. ỻuchet.neuet. eissiwet. teir merchet. Drwc. Gwaeth. gwaethaf oỻ. Eu teir morwyn.) Eheubryt merch kyfwlch. (Gorascwrn merch nerth.
Gwaedan merch kynuelyn (keudawt pwyỻ, hanner dyn.)
Dwnn djessic unben.
Eiladyr mab penn ỻarcan.
Kyuedyr wyỻt mab hettwn tal aryant.
Sawyl benn uchel.
Gwalchmei mab gwyar.
Gwalhauet mab gwyar.
Gwrhyr gwastawt ieithoed. (yr hoỻ Jeithoed wydyat.)
kethtrwm offeirat.
Clust mab clustueinat. (pei cledit seith cuppyt yn y dayar. deng miỻtir deugeint y clywei y morgrugyn y bore pan gychwynnei y ar y lwth.)
Medyr vab methredyd. (uetrei y dryw yn esgeir oeruel yn Jwerdon trwy y dwy goes yn gy thrymhet o geỻi wic.) Gwiawn lygat cath. (ladei onggyl ar lygat y gwydbedyn. heb argywed.)
Ol mab olwyd (seith mlyned kyn no e eni ducpwyt moch y dat. phan dyrchauawd ynteu yn wr yd olrewys y moch. ac y deuth adref ac wynt yn seith kenuein.)
Betwini escob (uendigei vwyt ỻynn arthur. )
(yr mwyn merchet eurdyrchogyon yr ynys honn. ) ~~~ Gwenhwyuar (penn rianed yr ynys honn.)
gwennhwyach (y chwaer.)
rathtyeu merch unic clememhiỻ.
relemon merch Cei.
thannwen merch weir dathar wenidawc.
Gwenn alarch merch kynnwyl canhwch.
Eurneit merch clydno eidin.
eneuawc merch Bedwyr.
Enrydrec merch tutuathar.
Gwennwledyr merch waledur kyruach.
Erdutuul Merch tryffin.
Eurolwen merch wdolwyn gorr.
Teleri merch peul.
Jndec Merch arwy hir.
Moruud merch uryen reget.
Gwenỻian dec y uorwyn uawrvrydic.
Creidylat merch ỻud ỻaw ereint. (y uorwyn uwyhaf y mawrhed uu yn teir ynys y kedyrn. e their racynys. Ac am honno y mae gwythyr mab greidawl. gwynn mab nud yn ymlad bob duw kalan mei vyth hyt dydbrawt.)
Eỻylw merch neol kynn croc.
(honno uu teir oes gwyr yn vyw.)
Essyỻt vinwen essyỻt vingul.
lenỻeawc wydel (moved from the fight with Diwrnach Wyddel for the caubdron)

arnadunt oll y hasswynwynwys* kulhwch Mab kilyd y Arthur a dywawt yna
[ gyuarws. ~ a unbenn ny ry giglef i eirmoet dim y wrth y uorwyn a dywedy di
na e rieni
Mi a ellyngaf gennadeu o e cheissaw yn llawen
dyro ym yspeit y cheissaw
Y mab a dywawt rodaf yn llawen o r nos heno hyt y llall ympenn y vlwydyn
Ac yna y gyrrwys arthur y kennadeu y bop tir yn y deruyn y geissaw y uorwyn honno
ac ympenn y vlwydyn y doeth kennadeu arthur drachevyn
heb gaffel na chwedyl na chyuarwydyt y wrth olwen mwy no r dyd kyntaf
Ac yna y dywawt kulwch
pawb a gauas y gyuarws a minneu yd wyf yn eissywedic ettwa
Mynet a wnaf i a th wyneb di a dygaf i gennyf
Yna y dywawt kei
a unben rwy y gwerthey di arthur
Dygyrch di gennym ni hyt pan dywettych di nat ydiw y uorwyn honno yn y byt
neu ninneu a e kaffom
nyt yscarwn a thi
Kyuodi kei yna
angerd oed ar gei
naw nos a naw diwarnawt hyt y anadyl
ydan dwfyr
Naw nos a naw diwarnawt y bydei heb kysgu
Cleuydawt kei ny allei uedic y waret
Budugawl oed gei
kyhyt a r prenn uchaf yn y coet vydei pan uei da gantaw
kynnedyf arall oed arnaw
pan uei uwyaf y glaw
dyrnued uch y law
ac arall is y law y bydei yn sych
yr hynn a uei yn y law rac meint y angerd
A phan uei vwyhaf y annwyt ar y gedymdeithon diskymon uydei hynny udunt y gynneu tan
Galw a oruc arthur ar uedwyr yr hynn nyt arswydwys eiryoet y r neges yd elei gei idi vynet
nyt oed neb kyfret ac ef yn yr ynys honn
namyn arthur a drych eil kibdar
a hynn heuyt kyt bei unllofyawc
nyt anwaedwys tri aeruawc yn gynt noc ef yn un uaes ac ef
angerd arall oed arnaw un archoll a uydei yn y waew
a naw gwrthwan
Galw o arthur ar gyndelic kyuarwyd
Dos di y r neges honn gyt a r unbenn
achaws nyt oed waeth kyfuarwyd yn y wlat ny s ry welsei eiryoet noc yn y wlat e hun
Galw gwrhyr gwalltawt ieithoed
achaws yr holl ieithoed a wydyat
Galw gwalchmei mab gwyar kanny deuth adref eiryoet heb y neges yd elhei y cheissaw
Goreu pedestyr oed a goreu marchawc
nei y arthur uab y chwaer
a e geuynderw oed
Galw o arthur ar menw mab teirgwaed
kanys ot elynt y wlat angkret
mal y gallei yrru lletrith arnadunt a hut
hyt na s gwelei neb wynt
ac wyntwy a welynt pawb ~ ~ ~ ~ ~ ~ M ynet a orugant hyt pan deuthant y uaestir mawr
yny uyd kaer uawr a welynt teckaf o geyryd y byt
Kerdet a orugant y dyd hwnnw hyt ucher
Pan debygynt hwy eu bot yn gyuagos y r gaer
nyt oedynt nes no r bore
A r eildyd a r trydyd dyd y kerdassant
ac o vreid y doethant hyt yno
a phan deuant ym bronn y gaer
yny uyd dauattes uawr a welynt heb ol
a heb eithaf idi
a heussawr yn cadw y deveit ar benn gorsedua
a ruchen o grwyn ymdanaw
a gauaelgi kedenawc ach y law
oed vwy noc amws naw gayaf
Deuawt oed arnaw ny chollet oen eiryoet ganthaw
agwhaethach llwdwn mawr
Nyt athoed gyweithyd hebdaw eiryoet
ny wnelei ae anaf ae adoet arnei
Y sawl uarwbrenn a thwympath a uei ar y maes
a losgei y anadyl hyt y prid dilis
yna y dywawt kei
gwrhyr gwalstawt ieithoed
Dos y gyfrwch a r dyn racco
Kei heb ef nyt edeweis i uynet namyn hyt yd elut titheu
Down ninheu ygyt yno heby kei
Heby menw mab teirgwaed
na uit amgeled gennwch
mynet yno
Mi a yrraf letrith ar y ki hyt na wnel argywed y neb
Dyuot a orugant myn yd oed yr heussawr
ac y dywedassant wrthaw
berth yd wyt heussawr
Ny bo berthach byth y boch chwi no minneu
Myn duw kan wyt penn
nyt oes anaf y m llygru
namyn vym priawt
Pieu y deueit a gedwy di neu bieu y gaer racko
Meredic a wyr ywch dros y byt y gwys panyw kaer yspadaden penkawr yw
Neu ditheu pwy wyt
Custennin y n gelwir uab dyfnedic
ac am vym priawt y m ry lygrwys vym brawt yspadaden penkawr
Neu chwitheu pwy ywch
Kennadeu arthur yssyd yma yn erchi olwen merch yspadaden pennkawr
Vb wyr nawd duw ragoch
yr y byt na wnewch hynny
ny doeth neb eiryoet y erchi yr arh* honno a elei a e vywyt gantaw
Kyuodi a oruc yr heussawr y uynyd
ac ual y kyuyt rodi modrwy eur a oruc culhwch idaw
Keissaw gwisgaw y uodrwy honno ohonaw
ac nyt aei idaw
a e dodi a oruc ynteu y mys y uanec
a cherdet a oruc atref
a rodi y uanec att y gymhar y gadw
A chymryt a oruc hitheu y vodrwy o r uanec
Pan y ry attei
y dywawt hitheu
gwr y uodrwy hon nyt oed vynych itt gaffel bud
Mi a euthum heb ef
y geissaw moruwyt y r mor
nachaf kelein a welwn yn dyuot gan y tonneu
ac ny weleis i eirmoet kelein degach no hi
ac y vys ef y keueis y uodrwy honn
Oia wr kany at y mor marw dlws yndaw
dangos ymi y gelein honno
Ha wreic y neb pieu y gelein ti a e gwely yma y chwinsaf
Pwy yw hwnnw heb y wreic
Kulhwch mab kilyd
mab kelydon wledic
o oleudyd merch anlawd wledic y uam
a doeth y erchi olwen yn wreic idaw
Deu synnwyr oed genthi
llawen oed genti dyuot y nei vab y chwaer attei
A thrist oed genthi
kany welsei eiryoet y uynet a e eneit ganthaw a delei y erchi y neges honno
Kyrchu a orugant hwy porth llys custenin heussawr
clybot ohonei hitheu eu trwst wy yn dyuot
Redec ohonei yn eu herbyn o lewenyd
Go ̷glyt a oruc kei ym prenn o r glutweir
a e dyuot hitheu yn eu herbyn y geissaw mynet dwylaw mynwgyl udunt
gossot o gei eiras yrwng y dwylaw
Gwascu ohonei hitheu yr eiras yny yttoed yn wden diednedic
Ha wreic heby kei pei mi a wascut uelly ny oruydei ar arall vyth rodi y serch arnaf
drycserch oed hwnnw
Dyuot a orugant hwy y r ty
a gwneuthur eu gwassanaeth
Ympenn gwers pan aeth pawb allan y chware
agori kib uaen a oed yn tal y penntan a oruc y wreic
a chyuodi gwas pengrych melyn ohonei
Heby gwrhyr ys oed gryssyn kelu y ryw was hwnn
Gwnn nat y drwc e hun a dielir arnaw
Heb y wreic ys gohilyon hwnn
tri meib ar hugeint a ladawd yspadaden pennkawr ymi
nyt oes oueneic ymi o hwnn mwy noc o r rei ereill
Ac yna y dywawt kei
dallet gedymdeithas a mi
ac ny n lledir namyn ygyt
Bwytta ohonunt
ac y dywat y wreic
pa neges y doethawch chwi yma o e hachaws
Ni a doetham y erchi olwen y r gwas hwnn
Heb y wreic yna
Yr duw cany ch gwelas neb o r gaer ettwa
ymchoelwch dracheuyn
Duw a wyr nat ymchoelwn hyt pann welhom y uorwyn
Heby kei a daw hitheu yma yn teruyn y gweler
Hi a daw yma bop duw sadwrn y olchi y phenn
ac yn y llestyr yd ymolcho yd edeu y modrwyeu oll
na hi na e chennat ny daw byth amdanunt
a daw hi yma ony chennetteir
Duw a wyr na ladaf i vy eneit
na thwyllaf i a m cretto
Namyn o rodwch gret na wneloch gam idi
mi a e kan nattaaf
Rodwn heb wynteu
y chennattau a orucpwyt
Dyuot a oruc hitheu
a chamse sidan flamgoch ymdanei
a gwrddorch rudeur am vynwgyl y uorwyn
a mererit gwerthuawr yndi a rudemeu
Melynach oed y phenn no blodeu y banadyl
Gwynnach oed y chnawt no distrych tonn
Tegach oed y dwylaw a e byssed no channawan gotrwyth o blith man gaean* ffynnawn ffynhonws
Na golwc hebawc mut
na golwc gwalch trimut nyt oed olwc degach no r eidi
Gwynnach oed y dwyuron no bronn alarch gwynn
Cochach oed y deurud no r ffuon cochaf
Y sawl a e gwelei kyflawn vydei o e serch
Pedeir meillonen gwynnyon
a uydei yn y hol pa fford bynnac y delhei
ac am hynny y gelwit hi olwen
Dyuot y r ty a oruc
ac eisted geyr llaw kulhwch ar dalueinc
ac ual y gwel y hadnabu
ac y dywawt kulhuch wrthi
Ha uorwyn ti a gereis
dyuot a wnelhych gennyf
rac eirychu pechawt itti ac y minneu
llawer dyd y th ry gereis
Ny allaf i dim o hynny
Cret a erchis uyn tat im nat elwyf heb y gyghor
kanyt hoedel idaw namyn hyt pan elwyf i gan wr
yssyd yssit hagen cussul a rodaf itt os aruolly
Dos di y merchi i y m tat
a phob peth o r a notto ef arnat ti y gael
adef y gel* a minneu a gey
ac ot amheu ef dim mi ny s keffy
a da yw itt o r dihengy a th uywyt gennyt
Mi a adawaf hynny oll
ac a e kaffaf heb ynteu
Kerdet a oruc hi y hystauell
Kyuodi ohonunt wynteu yn y hol hi y r gaer
a llad y naw porthawr a oed ar y naw porth
heb disgyryaw un gwr
a naw gauaelgi heb wichaw vn
a dyuot racdunt a orugant ac y r neuad
Henpych gwell heb wy yspadaden pen kawr o duw ac o dyn
Neu chwitheu pan doethawch
neur doetham y erchi olwen dy uerch y gulhwch mab kilyd mab kelydon wledic
Mae vy ngweisson drwc a m direitwyr
dyrcheuwch y ffyrch ydan vyn dwy ael a dygwydawd ar vy llygeit hyt pan welwyf defnyd vyn daw
Hynny a wnaethpwyt
Dowch yma auory chwi a geffwch atteb
kyuodi ymeith a orugant wy
ac ymauael a oruc yspadaden penkawr yn un o r tri llechwaew gwennwynnic oed geir y law
a e dodi ar eu hol
a e aruoll a oruc bedwyr a e odif ynteu
a gwan yspadaden pennkawr trwy aual y garr yn gy thrymet
y dywawt ynteu
Ymendigeit annwar daw hanbyd gwaeth byth yd ymdaaf gan annwaeret
mal dal cleheren y m tostes yr haearn gwennwynic hwnn
boet ymendigeit y gof a e digones
a r eingon y digonet arnei mor dost yw
Gwest a orugant y nos honno heuyt yn ty gustennin heussawr
Yr eil dyd gan uawred
a gyrru gwiw grib y mywn gwall y doethant y r gaer ac y mywn y r neuad
Dywedut a orugant
yspadaden penn kawr
dyro in dy uerch dros y hengwedi a e hamwabyr y titheu a e dwy gares
ac ony s rody dy angheu a geffy amdanei
Y dywawt ynteu
hi a e phedeir gorhenuam
a e phedwar gorhendat
yssyd vyw ettwa
reit yw im ymgyghor ac wynt
Dybi itti hynny heb wynt
awn y n bwyt
Mal y kyuodant kymryt a oruc ynteu yr eil llechwaew a oed ach y law
a e odif ar eu hol
a e aruoll a oruc Menw mab teirgwaed
a e odif ynteu a e wan yn alauon y dwyuron
hyt pan dardawd y r meingeuyn allan
Ymendigeit annwar daw heb ynteu
mal dala gel bendoll y m tostes yr hayarn dur
Poet ymendigeit y ffoc y berwit yndi a r gof a e digones mor dost yw
pan elwyf yn erbyn allt atuyd ygder dwyuron arnaf weithon
a chyllagwst
a mynych lysuwyt
Kerdet a orugant hwy y eu bwyt
a dyuot y trydyd dyd y r llys
y dywawt yspadaden pennkawr
Na saethutta vi bellach onyt dy uarw a uynny
Mae vy gweisson
dyrcheuwch y ffyrch vy aeleu a syrthwys ar aualeu vy llygeit hyt pann gaffwyf edrych ar defnyd uyn daw
Kyuodi a orugant hwy
ac ual y kyuodant
kymryt a oruc yspadaden pennkawr yr eil trydyd llechwaew gwennwynnic
ac odif ar eu hol
a e aruoll a oruc culhwch
a e odif ynteu ual y rybuchei
a e wan trwy aual y lygat hyt pan aeth trwy y wegil allan
Ymendigeit anwar daw
hyt tra y m gatter yn vyw hanbyd gwaeth drem vy llygeit pan elwyf yn erbyn gwynt.~ berwi a wnant
atuyd gal penn a phendro arnaf ar ulaen pob lloer
Poet emendigeit ffoc yt gweirwyt yndi
mal dala ki kanderawc* yw gennyf mal y m gwant yr hayarn gwennwynnic hwnn
Mynet onadunt y eu bwyt
Trannoeth y doethant y r llys
ac y dywedassant
na saethutta ni bellach
namyn anaf ac adoet
a merthyrolyaeth yssyd arnat
ac a uo mwy os mynny
Dyro inn dy uerch
ac ony s rody ti a geffy dy agheu ymdeni
Mae y neb yssyd yn erchi vy merch i
dos yma lle yd ymwelwyf a thi
Kadeir a dodet ydanaw wyneb yn wyneb ac ef
Y dywawt yspadaden pennkawr
ae ti a eirch uy merch i
Mi heby kulhwch
Cret a uynnaf gennyt na wnelych waeth no gwir arnaf
Pan gaffwyf a nottwyf arnat ti
titheu a geffy vy merch
ti a gehy yn llawen heby kulhwch
notta yr hynn a vynnych
Nodaf heb ynteu
a wely di y garth mawr draw
Gwelaf
Diwreidaw hwnnw o r dayar a uynnaf a e losgi ar wyneb y tir
hyt pan uo yn lle teil idaw
a e eredic a e heu yn un dyd a e uot yn aeduet
a hynny gouot undyd
ac o r gwenith hwnnwnnw
y mynnaf i gwneuthur bwyt a llynn tymeredic y th neithawr di ti a m merch i
A hynny oll a uynnaf y wneuthur yn un dyd
Hawd yw gennyf kaffel hynny
Kyt tybyckych di na bo hawd
Kyt keffych hynny yssyd ny cheffych
amaeth a amaetho y tir hwnnw nac a e digonho mor dyrys yw nyt oes
namyn amaethon uab don
ny daw ef o e uod y gennyt ti
ny elly ditheu dreis arnaw ef
hawd y kaffaf i hynny kyt tebyckych di na bo hawd
kyt keffych ditheu hynny yssit na s keffych
Gouannon uab don y dyuot y penn y tir y waret yr heyrn
ny wna ef weith o e uod namyn y urenhin teithiawc
ny elly ditheu dreis arnaw ef
Hawd yw gennyf i hynny
kyt keffych di hynny
yssit na s keffych
Deu ychen gwlwlyd wineu yn deu gytpreinyawc y eredic y tir dyrys draw yn wych
ny s ryd ef o e uod
ny elly ditheu d˄reis arnaw ef
Hawd yw gennyf i kaffel hynny
Kyt keffych hynny yssit na s kaffy*
Y melyn gwannwyn
a r ych brych yn deu gytbreinawc a uynnaf a* uynnaf*
Hawd yw gennyf i kaffel hynny
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
Deu ychen bannawc
y lleill yssyd o r parth hwnt y r mynyd bannawc
a r llall o r parth yma
ac eu dwyn ygyt adan yr un aradyr
Sef yw y rei hynny
nynnyaw
a pheibaw a rithwys duw yn ychen am y pechawt
Hawd yw gennyf kaffel hynny
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
a wely di y keibedic rud draw
Gwelaf
Pan gyuaruum gysseuin a mam y uorwyn honno
yd hewyt naw hestawr llinat yndaw na du na gwyn ny deuth ohonaw ettwa
A r messur hwnnw yssyd gennyf i ettwa
a r llinat hwnnw a uynnaf i y gaffel y heu yn y tir newyd draw
hyt pan uo ef a uo pennlliein gwynn am penn uym merch i ar dy neithawr di
Hawd yw gennyf kaffel hynny kyt tebyckych di na bo hawd
Kyt keffych di hynny yssit na s keffych
Mel a uo chwechach naw mod no mel kynteit
heb wychi ac heb wenyn yndaw a vynnaf y vragodi y wled
Hawd yw gennyf kaffel hynny
kyt tebyckych di na bo hawd
Kib llwyr uab llwyryon yssyd bennllat yndi
kannyt oes lestyr yn y byt a dalyo y llyn kadarn hwnnw
namyn hi
ny s keffy di hi o e uod ef
ny elly ditheu dreis arnaw ef
Hawd yw gennyf kaffel hynny kyt tebyckych na bo hawd
Kyt keffych hynny
yssit na s keffych
Mwys gwydneu garanhir
kyt delei y byt ygyt bop tri naw wyr
y bwyt a vynno pawb wrth y uryt a geiff yndi
mi a vynnaf vwytta o honno y nos y kysco vym merch gennyt
ny s ryd ef o e uod y neb
ny elly ditheu y dreissaw ef
Hawd yw gennyf gaffel hynny kyt tybyckych di na bo hawd
Kyt keffych hynny
yssit na s keffych
Corn gwlgawt gogodin y wallaw arnam y nos honno
ny s ryd ef o e uod ny elly ditheu y dreissaw ef
Hawd yw gennyf kaffel hynny
kyt tebyckych na bo hawd
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
Telyn teirtu y m didanu y nos honno
pan uo da gan dyn canu a wna e hunan
pan uynner idi tewi hi a teu
a honno ny s ryd ef o e uod
ny elly ditheu dreis arnaw ef
Hawd yw gennyf kaffel hynny
kyt tebyckych na bo hawd
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
Peir diwrnach wydel
maer odgar mab aed brenhin iwerdon
y uerwi bwyt dy neithawr
Hawd yw gennyf kaffel hynny kyt tebyckych na bo hawd
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
Reit y mi olchi vym penn ac eillaw uym baraf
yskithyr yskithyrwyn penn beird a uynnaf y eillaw ym
ny hanwyf well ohonaw onyt yn vyw y tinnir* o e penn
Hawd yw gennyf kaffel hynny kyt tebyckych na bo hawd
kyt keffych hynny
yssit na s keffych
Nyt oes yn y byt a e tynho o e penn namyn odgar mab aed brenhin iwerdon
Hawd yw gennyf kaffel hynny
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
Nyt ymdiredaf y neb o gadw yr yskithyr namyn y gado o prydein
trugein cantref prydein yssyd ydanaw ef
ny daw ef o e uod o e deyrnas
ny elly ditheu dreis arnaw ynteu Hawd yw gennyf kaffel hynny kyt tebyckych na bo hawd
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
Reit yw ym estynnu uym blew wrth eillaw ym
nyt estwng vyth ony cheffir gwaet y widon ordu
merch y widon orwenn o pennant gouut yg gwrthtir uffern
Hawd yw gennyf kaffel hynny
kyt tebyckych na bo hawd
Kyt keffych
Ny mynnaf y gwaet onyt yn dwym y keffych
nyt oes lestyr yn y byt a gattwo gwres y llynn a dotter yndaw
namyn botheu gwidolwyn gorr a gatwant gwres yndunt
pan dotter yn y dwyrein yndunt y llynn
hyt pan deler y r gorllewin
ny s ryd ef o e uod
ny elly ditheu y dreissaw ef
Hawd yw gennyf et cetera
Kyt keffych
llefrith a whennych rei
nyt aruaeth kaffel llefrith y bawp nes kaffel botheu rinnon rin barnawt
ny sura uyth llynn yndunt
ny s ryd ef o e uod y neb ny elly ditheu dreis arnaw ef
Hawd yw gennyf kaffel
Kyt keffych hawd
Nyt oes yn y byt crib a gwelleu y galler gwrteith uyg gwallt ac wynt rac y rynnet
namyn y grib a r gwelleu yssyd yrwng deu glust twrch trwyth mab tared wledic
ny s ryd ef o e uod et cetera
hawyd* yw gennyf
Kyt keffych
hawd et cetera
Ny helir twrch trwyth yny gaffer drutwyn keneu greit mab eri
Hawd yw
Kyt keffych
Nyt oes yn y byt kynllyuan a dalyo arnaw
namyn kynllyuan kwrs cant ewin
Hawd yw gennyf
kyt keffych
hawd
Nyt oes torch yn y byt a dalhyo y gynllyuan
namyn torch canhastyr canllaw
Hawd et cetera
Kyt keffych hynny yssit na s keffych
Kadwyn kilyd canhastyr y dala y dorch gyt a r gynllyuan
Hawd yw
Kyt keffych
et cetera
Nyt oes yn y byt kynyd a digono kynnydyaeth a r ki hwnnw
onyt mabon mab modron
a ducpwyt yn teir nossic y wrth y vam
ny wys pa du y mae
na pheth yw ae byw ae marw
Hawd yw
Kyt keffych et cetera
Gwynn mygdwn march gwedw kyn ebrwydet yw a thonn
ydan vabon y hela y twrch trwyth
ny s ryd ef o e uod
et cetera
Hawd yw gennyf
Kyt Keffych
hawd
Ny cheffir mabon uyth kany wys pa tu y mae
nes caffel eidoel y gar kysseuin mab aer
kanys diuud ̷yawc uyd yn y geissaw
y geuynderw yw
Hawd et cetera Kyt keffych
Garsclit wydel pennkynyd iwerdon yw
ny helir twrch trwyth vyth hebdaw
Hawd yw
kyt keffych
Kynllyuan o uaryf dissull uarchawc
kanyt oes a dalhyo y deu geneu hynny
namyn hi
ac ny ellir mwynnyant a hi
onyt ac ef yn vyw y tynnir o e uaryf
a e gnithyaw a chyllellbrenneu
ny at o e uywyt gwneuthur hynny idaw
ny mwynha hitheu yn uarw kanys breu vyd
Hawd yw
Kyt keffych hynny
et cetera
Nyt oes kynyd yn y byt a dalyo y deu geneu hynny
namyn kynedyr wyllt mab hettwn glafyrawc
gwylltall* naw mod yw hwnnw no r gwydlwydyn gwylltaf yn y mynyd
ny s keffy di ef byth
na merch inneu ny s keffy
Hawd yw gennyf
Kyt keffych
Ny helir twrch trwyth nes kaffel gwynn uab nud
a ry dodes duw aryal dieuyl annwuyn yndaw rac rewinnyaw y bressen
ny hebkorir ef odyno
Hawd yw
Kyt
keffych
Nyt oes uarch yn y byt a dycko y wynn y hela twrch trwyth
namyn du march moro oeruedawc
Hawd yw
Kyt
keffych
hawd
Nes dyuot gilennhin urenhin ffreinc
ny helir twrch trwyth vyth hebdaw
hagyr yw idaw adaw y deyrnas yrot ti
ac ny daw ef vyth yma
Hawd yw
Kyt keffych et cetera
Ny helir twrch trwyth vyth heb gaffel mab alun dyuet
gellllyngwr da yw hwnnw
hawd yw
Kyt et cetera
Ny helyr twrch trwyth vyth nes caffel anet ac aethlem
kyn ebrwydet ac awel wynt ynt
ny ellyngwyt eiryoet ar lwdyn ny s ledynt
Hawd et cetera
Kyt keffych hawd
Arthur a e gedymdeithon y hela twrch trwyth
gwr kyuoethawc yw
ac ny daw ef yrot ti
ny elly ditheu dreis arnaw ef
Hawd
et cetera
Kyt
keffych
et cetera
Ny ellir hela twrch trwyth vyth nes kaffel bwlch a chyuwlch
a syuwlch
meibon kilyd kyfuwlch
wyryon kledyf diuwlch
teir gorwenn gwenn eu teir yscwyd
Tri gouan gwan eu tri gwaew
Tri benyn byn eu tri chledyf
Glas
Gleissic
Gleissac
eu tri chi
Call
Cuall
Cauall
eu tri meirch
hwyr dydwc
a Drwc dydwc
a llwyr dydwc
eu teir gwraged
Och a garam
a diaspat
eu teir gwreichon
lluchet
a vynet
ac eissiwet
eu teir merchet
Drwc
a gwaeth
a gwaethaf oll
eu teir morwyn
Y trywyr hynny a ganant eu kyrn
a phawp o r rei ereill a diaspedant
yny debycko pawb dygwydaw y nef ar y dayar
Hawd yw
et cetera
kyt keffych
Cledyf wrnach gawr
ny ledir vyth
namyn ac ef
ny s ry ef o e uod nac ar werth nac yn rat
ny elly ditheu dreis arnaw ef
Hawd yw
et cetera
Kyt keffych
anhuned heb gyscu nos a geffy yn keissaw hynny
ac ny s keffy
a m merch inneu ny s keffy
Meirch a gaffaf inneu a marchogaeth
a m harglwyd gar arthur a geiff imi hynny oll
a th verch ditheu a gaffaf i
a th eneit a golly ditheu
Kerda nu ragot
ny oruyd arnat na bwyt na dillat y m merch i tra geissych hynny
a phan geffych hynny oll o r anoetheu
vy merch inneu a geffy yn ueu itt
~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ KErdet a orugant hwy y dyd hwnnw educher
yny uyd kaer uawr a welynt
vwyhaf o r byt
Nachaf wr du mwy oed no thrywyr yn y byt hwnn yn dyuot o r gaer
ac y dywedassant wynteu wrthaw
Pan deuy di wr
o r gaer a welwch chwi racco
Pieu y gaer heb wynt
Meredic a wyr ywch chwi
nyt oes yn y byt ny wypo pieu y gaer honn
wrnac gawr bieu
Py uoes yssyd y osp a phellennic y diskynnu yn y gaer honn
Ha unben duw a ch nodho
ny deuth gwestei eiryoet ohonei a e vywyt gantaw
ny edir neb idi namyn a dycko y gerd gantaw
kyrchu y porth a orugant
heby gwrhyr gwalstawt ieithoed
a oes borthawr
Oes
a thitheu ny bo teu dy dauawt y th benn
py rac y kyuerchy di
agor y porth
Nac agoraf
Py ystyr na s agory di
kyllell a edyw ym bwyt a llynn ym bual
ac amsathyr yn neuad wrnach gawr
namyn y gerdawr a dycko y gerd y mywn nyt agorir yma heno bellach
heby kei yna
Y porthawr y mae kerd gennyf i
Pa gerd yssyd gennyt ti
Yslipanwr cledyueu goreu yn y byt wyf i
Mi a af y dywedut hynny y wrnach gawr
ac a dygaf atteb itt
Dyuot a oruc y porthawr y mywn
ac y dywawt wrnach wrthaw
Chwedleu porth y gennyt
Ys ydynt gennyf kyweithyd yssyd yn drws y porth a uynnynt dyuot y mywn
a ouynneist di a oed gerd gantunt hwy
Gouynneis heb ef
Ac un onadunt a dywawt gwybot yslipanu cledyueu ohonaw yn da
ac oed reit ymi wrth hwnnw
Ys gwers yd wyf yn keissaw a olchei vyg cledyf
ac ny s keueis
Gat hwnnw y mywn
kan oes gerd ganthaw
Dyuot a oruc y porthawr ac agori y porth
a dyuot kei y mywn e hun
a chyuarch gwell a oruc ef y wrnach gawr
Kadeir a dodet ydanaw geyr bron gwrnach
Ac y dywawt wrnach wrthaw
Ha wr ae gwir a dywedir arnat ti
y gwdost yslipanu cledyveu
Mi a wnn hynn yn da heby kei
Dwyn cledyf wrnach a wnaethpwyt attaw
Kymryt agalen gleis a oruc kei ydan y gesseil
a gouyn o r deu pwy oed oreu gantaw
ae gwynseit ae grwmseit
Yr hwnn a uo da gennyt ti malpei teu uei gwna arnaw
Glanhau a oruc hanner y lleill gyllell idaw
a e rodi yn y law a oruc
a reinc dy uod di hynny
Oed well Oed gwell genhyf noc yssyd y m gwlat pei bei oll ual hynn
Dyhed a beth bot gwr kystal a thi heb gedymdeith
Oi a wrda y mae ymi gedymdeith
Kynny dycko y gerd honn Pwy yw hwnnw
aet y porthawr allan
a mi a dywedaf idaw y arwydon
Penn y waew a daw y ar y baladyr
ac yssef a dygyrch y gwaet y ar y gwynt
ac a diskyn ar y paladyr eilweith
agori y porth a wnaethpwyt
a dyuot bedwyr y mywn
ac y dywawt kei
budugawl yw bedwyr
kynny wypo y gerd honn
Dadleu mawr a uu gan y gwyr a oed allan am dyuot bedwyr a chei y mywn
A dyuot gwas ieuanc oed gyt ac wynt y mywn
vn mab custennin heussawr
Sef a wnaeth ef a e gedymdeithon ygglyn wrthaw dyuot dros y teir katlys hyt pann yttoed y mywn y g˄aer
Y dywedassant y gedymdeithon wrth uab custennin
ti a orugost hynn
goreu dyn wyt
Ac o hynny allan y gelwit ef goreu Mab custennin
Gwascaru a orugant wy y eu llettyeu
mal y keffynt llad eu llettywyr
heb wybot y r kawr
Y cledyf a daruu y wrteith
a e rodi a oruc kei yn llaw wrnach gawr
y malphei y edrych a ranghei y uod idaw y gweith
ac y dywawt y kawr
Da yw y gweith
a ranc bod yw gennyf
Y dywawt kei
dy wein di a lygrwys dy gledyf
dyro di y mi y diot y kyllellbrenneu ohonei
Ac y wneuthur ereill o newyd idaw
A chymryt y wein ohonaw
a r cledyf yn y llaw arall
a dyuot ohonaw uch penn y kawr mal pei y cledyf a dottei yn y wein
Y ossot a oruc ynteu ym penn y kawr
a llad y benn y er[ gyt y arnaw
Diffeithaw y gaer
a dwyn a vynnassant o r da a r tlysseu
Ac yg kyuenu yr un dyd ympenn y vlwydyn y deuthant y lys arthur
a chledyf wrnach gawr gantunt DYwedut a wnaethant y arthur y ual y daruu udunt
Arthur a dywawt
pa beth yssyd iawnaf y geissaw gyntaf o r annoetheu hynny
Jawnaf yw heb wynteu keissaw Mabon uab modron
ac nyt kaffel arnaw nes kaffel eidoel uab aer y gar
yn gyntaf
Kyuodi a oruc arthur a milwyr ynys prydein gantaw y geissaw eidoel
a dyuot a orugant hyt yn rackaer gliui yn y lle yd oed eidoel yg karchar
Seuyll a oruc gliui ar vann y gaer
ac y dywawt
Arthur py holy di y mi pryt na m gedy yn y tarren honn
nyt da im yndi ac nyt digrif
nyt gwenith
nyt keirch im
kynny cheissych ditheu wneuthur cam im
Arthur a dywawt
Nyt yr drwc itti y deuthum i yma
namyn y geissaw y karcharawr yssyd gennyt
Mi a rodaf y carcharawr itti ac ny darparysswn y rodi y neb
Ac ygyt a hynny vy nerth a m porth a geffy di
Y gwyr a dywawt wrth arthur
arglwyd dos di adref ny elly di uynet a th lu y geissaw peth mor uan a r rei hynn
Arthur a dywawt
Gwrhyr gwalstawt ieithoed itti y mae iawn mynet y r neges honn
Yr holl ieithoed yssyd gennyt
a chyfyeith wyt a r rei o r adar a r anniueileit
Eidoel itti y mae iawn mynet y geissaw dy geuynderw yw
gyt a m gwyr i
Kei a bedwyr
gobeith yw gennyf y neges yd eloch ymdanei y chaffel
Ewch im y r neges honn
Kerdet a orugant racdunt hyt att vwyalch gilgwri
Gouyn a oruc gwrhyr idi yr duw a wdost ti dim y wrth uabon uab modron
a ducpwyt yn teir nossic ody rwng y vam a r paret
Y uwyalch a dywawt
pan deuthum i yma gyntaf
eingon gof a oed yma
a minneu ederyn ieuanc oedwn
ny wnaethpwyt gweith arnei
namyn tra uu uyg geluin arnei bob ucher
hediw nyt oes kymmeint kneuen ohonei heb dreulaw
dial duw arnaf o chigleu i dim y wrth y gwr a ovynnwch chwi
Peth yssyd iawn hagen
a dylyet y mi y wneuthur y gennadeu arthur mi a e gwnaf
kenedlaeth vileit yssyd gynt a rithwys duw no mi
mi a af yn gyuarwyd ragoch yno
Dyuot a orugant hyt yn lle yd oed kar˄w redynure
Karw redynure yma y doetham ni attat
kennadeu arthur kany wdam aniueil hyn no thi
dywet
a wdost di dim y wrth uabon uab modron
a ducpwyt yn deir nossic y wrth y uam
Y karw a dywawt
Pan deuthum i yma gyntaf
nyt oed namyn vn reit o bop tu y m penn
ac nyt oed yma goet namyn un o gollen derwen
ac y tyfwys honno yn dar can keing
ac y dygwydwys y dar gwedy hynny
a hediw nyt oes namyn wystyn coch ohonei
Yr hynny hyt hediw yd wyf i yma
ny chigleu i dim o r neb a ouynnwch chwi
Miui hagen a uydaf gyfarwyd ywch kanys kennadeu arthur ywch hyt lle y mae aniueil gynt a rithwys duw no mi
Dyuot a orugant
hyt lle yd oed cuan cum kawlwyt
cuan cwm cawlwyt yma y mae kennadeu arthur
a wdost di dim y wrth vabon vab modron a ducpwyt et cetera
Pei as gwypwn mi a e dywedwn
Pan deuthum i yma gyntaf
y cwm mawr a welwch glynn coet oed
ac y deuth kenedlaeth o dynyon idaw
ac y diuawyt
ac y tyuwys yr eil coet yndaw
a r trydyd coet yw hwnn
a minneu neut ydydynt yn gynyon boneu vy esgyll
yr hynny hyt hediw
ny chiglef i dim o r gwr a ouynnwch chwi
Mi hagen a uydaf gyuarwyd y genadeu arthur
yny deloch hyt lle y mae yr anni ̷ueil hynaf yssyd yn y byt hwnn
a mwyaf a dreigyl
eryr gwern abwy
Gwrhyr a dywawt
Eryr gwern abwy ni a doetham gennadeu arthur attat
y ouyn itt a wdost dim y wrth vabon uab modron a duc et cetera
Yr eryr a dywawt
Mi a deuthum yma yr ys pell o amser
a phann deuthum yma gyntaf
Maen a oed ym
ac y ar y benn ef y pigwn y syr bop ucher
weithon nyt oes dyrnued yn y uchet
yr hynny hyt hediw yd wyf i yma
ac ny chiglef i dim y wrth y gwr a ouynnwch chwi
onyt un treigyl yd euthum y geissaw uym bwyt hyt yn llynn llyw
A phann deuthum i yno y lledeis uyg cryuangheu y mywn ehawc o debygu bot vym bwyt yndaw wers vawr
ac y tynnwys ynteu ui hyt yr affwys
hyt pann uu abreid im ymdianc y gantaw
Sef a wneuthum inheu mi a m holl garant mynet yg gwrys wrthaw y geissaw y diuetha
Kennadeu a yrrwys ynteu y gymot a mi
a dyuot a oruc ynteu attaf i
y diot dec tryuer a deugeint o e geuyn
onyt ef a wyr peth o r hynn a geisswch chwi
ny wnn i neb a e gwypo
Mi hagen a uydaf gyuarwyd ywch hyt lle y mae
Dyuot a orugant hyt lle yr oed
Dywedut a oruc yr eryr
Ehawc llyn lliw mi a deuthum attat
gan gennadeu arthur y ouyn a wdost dim y wrth vabon uab modron a ducpwyt yn teir nossic y wrth y uam
Y gymeint a wypwyf i mi a e dywedaf
Gan bob llanw yd af i ar hyt yr auon uchot hyt pan delwyf hyt y mach mur kaer loyw
ac yno y keueis i
ny cheueis eirmoet o drwc y gymeint
ac mal y crettoch doet un ar uyn dwy ysgwyd i yma ohonawch
ac ysef yd aeth ar dwy ysgwyd yr ehawc
kei a gwrhyr gwalstawt ieithoed
Ac y kerdassant hyt pann deuthant am y uagwyr a r karcharawr
yny uyd kwynuan a griduan a glywynt am y uagwyr ac wy
Gwrhyr a dywawt
pa dyn a gwyn yn y maendy hwnn
Oia wr yssit le idaw y gwynaw y neb yssyd yma
Mabon uab Modron yssyd yma yg carch*
ac ny charcharwyt neb kyn dostet yn llwrw carchar a mi
na charchar llud llaw ereint
neu garchar greit mab eri
Oes obeith gennyt ti ar gaffel dy ellwng ae yr eur ae yr aryant ae yr golut pressennawl
ae yr catwent ac ymlad
Y gymeint ohonof i a gaffer a geffir drwy ymlad
Ymchoelut ohonunt wy odyno
a dyuot hyt lle yd oed arthur
Dywedut ohonunt y lle yd oed mabon uab modron yg karchar
Gwyssyaw a oruc arthur milwyr yr ynys honn
a mynet hyt yg kaer loyw y lle yd oed mabon yg karchar
Mynet a oruc kei a bedwyr ar dwy yscwyd y pysc
tra yttoed vilwyr arthur yn ymlad a r gaer
rwygaw o gei y uagwyr a chymryt y carcharawr ar y geuyn
ac ymlad a r gwyr ual kynt a r gwyr
Atref y doeth arthur a mabon gantaw yn ryd
~ ~ D ywedut a oruc arthur
beth Jawnhaf weithon y geissaw yn gyntaf o r annoetheu
Jawnhaf yw keissaw deu geneu gast rymhi
a wys hebyr arthur pa du y mae hi
Y mae hebyr un yn aber deu gledyf
Dyuot a oruc arthur hyt yn ty tringat yn aber cledyf
A gouyn a oruc wrthaw
a glyweist ti y wrthi hi yma
Py rith y mae hi
Yn rith bleidast heb ynteu
a e deu geneu genthi yd ymda
Hi a ladawd vy ysgrybul yn vynych
ac y mae hi issot yn aber cledyf y mywn gogof
Sef a oruc arthur gyrru ym prytwenn y long ar uor
ac ereill ar y tir y hela yr ast
a e chylchynu uelly hi a e deu geneu
ac eu datrithaw o duw y arthur yn eu rith e hunein
Gwascaru a oruc llu arthur bob un bob deu
~ ~ ~ AC ual yd oed gwythyr mab greidawl
dydgweith yn kerdet dros vynyd
y clywei leuein a gridua girat
a garscon* oed eu clybot
achub a oruc ynteu parth ac yno
ac mal y deuth y[ no
dispeilaw cledyf a wnaeth
a llad y twynpath wrth y dayar
ac ev diffryt uelly rac y tan
ac y dywedassant wynteu wrthaw
Dwc uendyth duw a r einym gennyt
a r hynn ny allo dyn vyth y waret
ni a down y waret itt
Hwyntwy wedy hynny a doethant arnaw hestawr llinat
a nodes yspadaden pennkawr ar culhwch yn uessuredic oll heb dim yn eisseu ohonunt eithyr un llinhedyn
a r morgrugyn cloff a doeth a hwnnw kynn y nos
~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ Pan yttoed gei a bedwyr yn eisted ar benn pumlumon
ar garn gwylathyr ar wynt mwyaf yn y byt
edrych a wnaethant yn eu kylch
ac wynt a welynt vwc mawr parth a r deheu ympell y wrthunt heb drossi dim gan y gwynt
ac yna y dywawt kei
myn llaw vyng kyueillt
syll dy racco tan rysswr
Bryssyaw a orugant parth a r mwc
a dynessau parth ac yno dan ymardisgwyl o bell
yny uyd dillus uarruawc yn deiuaw baed coet
llyna hagen y rysswr mwyaf a ochelawd arthur eiryoet
Heby bedwyr yna wrth gei
a e hatwaenost di ef
atwen heby kei
llyna dillus uarruawc
nyt oes yn y byt kynllyuan a dalyo drutwyn
keneu greit uab eri
namyn kynllyuan o uaryf y gwr a wely di racko
ac ny mwynhaa heuyt onyt yn vyw y tynnir a chyllellprenneu o e uaraf
kanys breu uyd yn uarw
Mae an kynghor ninneu wrth hynny heby bedwyr
Gadwn ef heby kei y yssu y wala o r kic
a gwedy hynny kyscu a wna
Tra yttoed ef yn c hynny y buant wynteu yn gwneuthur kyllellbrenneu
Pan wybu gei yn diheu y uot ef yn kyscu
gwneuthur pwll a oruc dan y draet mwyhaf yn y byt
a tharaw dyrnawt arnaw anueitrawl y ueint a oruc
a e wascu yn y pwll hyt pan daroed udunt y gnithiaw yn llwyr a r kyllellbrenneu y uaryf
a gwedy hynny y lad yn gwbyl
Ac odyna yd aethant ell deu hyt yg kelli wic yg kernyw
a chynllyuann o uaryf dillus uaruawc gantunt
a e rodi a oruc kei yn llaw arthur
ac yna y kanei arthur yr eglyn hwnn
Kynnllyuan a oruc kei
o uaryf dillus uab eurei
pei Jach dy angheu uydei
Ac am hynny y sorres kei hyt pan uu abreid y uilwyr yr ynys honn tangneuedu yrwng kei ac arthur
Ac eissoes nac yr anghyfnerth ar arthur
nac yr llad y wyr
nyt ymyrrwys kei yn reit gyt ac ef o hynny allan
Ac yna y dywawt arthur
Beth iawnaf weithon y geissaw o r annoetheu
Jawnaf yw keissaw drutwyn keneu greit uab eri
Kyn no hynny ychydic yd aeth creidylat uerch lud law ereint gan wythyr mab greidawl
a chynn kyscu genthi dyuot gwynn uab nud a e dwyn y treis
Kynnullaw llu o wythyr uab greidawl
a dyuot y ymlad a gwynn mab nud
a goruot o wyn
a dala greit mab eri
a glinneu eil taran
a gwrgwst letlwm
a dyfnarth y uab
a dala o penn uab nethawc
a nwython
a chyledyr wyllt y uab
a llad nwython a oruc a diot y gallon
a chymhell ar kyledyr yssu callon y dat
Ac am hynny yd aeth kyledyr yg gwyllt
Clybot o arthur hynny
a dyuot hyt y gogled
a dyuynnv a oruc ef gwynn uab nud attaw a gellwng y wyrda y gantaw o e garchar
a gwneuthur tangneued yrwng gwynn mab nud a gwythyr mab greidawl
Sef tangneued a wnaethpwyt
gadu y uorwyn yn ty y that yn diuwyn o r dwy barth
Ac ymlad bob duw kalan mei uyth hyt dyd brawt o r dyd hwnnw allan
yrwng gwynn a gwythyr
ac un a orffo onadunt dydbrawt kymeret y uorwyn
A gwedy kymot y gwyrda hynny uelly
y kauas arthur mygdwn march gwedw
a chynnllyuan cwrs cant ewin
Gwedy hynny yd aeth arthur hyt yn llydaw
a mabon uab mellt gantaw
a gware gwallt euryn y geissaw deu gi glythmyr lewic
A gwedy eu kaffel yd aeth arthur hyt yg gorllewin iwerdon y geissaw gwrgi seueri
ac odgar uab aed brenhin iwerdon gyt ac ef
ac odyna yd aeth arthur y r gogled
ac y delis kyledyr wyllt
ac yd aeth yskithyrwyn penn beid
ac yd aeth mabon mab mellt a deugi glythuyr ledewic yn y law
a drutwyn geneu greit mab eri
ac yd aeth arthur e hun y r erhyl
a chauall ki arthur yn y law
Ac yd esgynnwys kaw o brydein ar lamrei kassec arthur
ac achub yr kyfuarch*
Ac yna y kymerth kaw o brydein nerth bwyellic
ac yn wychyr trybelit y doeth ef y r baed
ac y holldes y benn yn deu hanner
A chymryt a oruc kaw yr ysgithyr
Nyt y kwn a nottayssei yspaden ar gwlhwch a ladawd y baed
namyn kauall ki arthur e hun
~ A Gwedy llad ysgithyrwyn benn beid yd aeth arthur a e niuer hyt yng kelli e wic yng kernyw
ac odyno y gyrrwys menw mab teirg˄waed y edrych a uei y tlysseu yrwng deuglust twrch trwyth
rac salwen oed uynet y ymdaraw ac ef
ac ony bei y tlysseu gantaw
diheu hagen oed y uot ef yno
Neur daroed idaw diffeithaw traean iwerdon
Mynet a oruc menw y ymgeis ac wynt
Sef y gwelas wynt yn esgeir oeruel yn Jwerdon
Ac ymrithaw a oruc menw yn rith ederyn
a disgynnu a wnaeth uch penn y gwal
a cheissaw ysglyffyaw un o r tlysseu y gantaw
ac ny chauas dim hagen namyn un o e wrych
Kyuodi a oruc ynteu yn wychyr da
ac ymysgytyaw hyt pan ymordiwedawd peth o r gwenwyn ac ef
Odyna ny bu dianaf menw uyth
Gyrru o arthur gennat gwedy hynny ar odgar uab aed brenhin iwerdon
y erchi peir diwrnach wydel maer idaw
Erchi o otgar idaw y rodi
Y dywawt diwrnach
duw a wyr pei hanffei well o welet un olwc arnaw na s kaffei
a dyuot o gennat arthur a nac genthi o Jwerdon
Kychwynnu a oruc arthur ac ysgawn niuer ganthaw a mynet ym prytwen y long
a dyuot y ywerdon
a dygyrchu ty diwrnach wydel a orugant
Gwelsant niuer otgar eu meint
a gwedy bwyta onadunt ac yuet eu dogyn
erchi y peir a oruc arthur
Y dywawt ynteu pei as rodei y neb
y rodei wrth eir odgar brenhin Jwerdon
Gwedy lleueryd nac udunt
kyuodi a oruc bedwyr ac ymauael yn y peir
a e dodi ar geuyn hygwyd gwas arthur
brawt oed hwnnw un uam y gachamwri gwas arthur
Sef oed y swyd ef yn wastat ymdwyn peir arthur a dodi tan ydanaw
Meglyt o lenlleawc wydel yg kaletvwlch
a e ellwng ar y rot
a llad diwrnach wydel a e niuer achan*
Dyuot lluoed Jwerdon ac ymlad ac wy
a gwedy ffo y lluoed achlan
mynet arthur a e wyr yn eu gwyd yn y llong
a r peir yn llawn o swllt iwerdon gantunt
a diskynnu yn ty llwydeu mab kel coet ym porth kerdin yn dyuet
ac yno y mae messur y peir
~ ~ ~ ~ ~ AC yna y kynnullwys arthur a oed o gynifywr yn teir ynys prydein
a e their racynys
ac a oed yn freinc a llydaw
a normandi a gwlat yr haf
ac a oed o gicwr dethol
a march clotuawr
ac yd aeth a r niueroed hynny oll hyt yn iwerdon
ac y bu ouyn mawr ac ergryn racdaw yn Jwerdon
A gwedy disgynnu arthur y r tir
dyuot seint Jwerdon attaw y erchi nawd idaw
Ac y rodes ynteu nawd udunt hwy
ac y rodassant wynteu eu bendyth idaw ef
Dyuot a oruc gwyr iwerdon hyt att arthur a rodi bwyttal idaw
Dyuot a o ̷ruc arthur hyt yn esgeir oeruel yn Jwerdon
yn y lle yd oed twrch trwyth
a e seith lydyn moch gantaw
gellwng kwn arnaw o bop parth
y dyd hwnnw educher yd ymladawd y gwydyl ac ef
Yr hynny pymhet ran y iwerdon a wnaeth yn diffeith
a thrannoeth yd ymladawd teulu arthur ac ef
namyn a gawssant o drwc y gantaw
ny chawssant dim o da
Y trydyd dyd yd ymladawd arthur e hun ac ef naw nos
a naw nieu
ny ladawd namyn un parchell o e uoch
Gouynnwys y gwyr y arthur peth oed ystyr yr hwch hwnnw
Y dywawt ynteu
brenhin uu
ac am y bechawt y rithwys duw ef yn hwch
Gyrru a wnaeth arthur gwrhyr gwalstawt ieithoed
y geissaw ymadrawd ac ef
Mynet a oruc gwrhyr yn rith ederyn
a disgynnv a wnaeth vch benn y wal ef a e seith lydyn moch
a gouyn a oruc ˄gwrhyr gwalstawt ˄ieithoed idaw
Yr y gwr a th wnaeth ar y delw honn
o r gellwch dywedut
y harchaf dyuot un ohonawch y ymdidan ac arthur
Gwrtheb a wnaeth grugyn gwrych ereint
mal adaned aryant oed y wrych oll y fford y kerdei ar goet ac ar uaes y gwelit ual y llithrei y wrych
Sef atteb a rodes grugyn
Myn y gwr a n gwnaeth ni ar y delw honn
ny wnawn
ac ny dywedwn dim yr arthur
Oed digawn o drwc a wnathoed duw ynni
an gwneuthur ar y delw hon
kyny delewch chwitheu y ymlad a ni
Mi a dywedaf ywch yd ymlad arthur am y grib a r ellyn a r gwelleu yssyd rwng deu glust twrch trwyth
Heby grugyn hyt pann gaffer y eneit ef yn gyntaf
ny cheffir y tlysseu hynny
A r bore auory y kychwynnwn ni odyma
ac yd awn y wlat arthur a r meint mwyhaf a allom ni o drwc a wnawn yno
Kychwyn a orugant hwy ar y mor parth a chymry
ac yd aeth arthur a e luoed a e ueirch a e gwn ym prytwen
a tharaw lygat ymwelet ac wynt
Disgynnu a wnaeth twrch trwyth ym porth cleis yn dyuet
Dyuot a oruc arthur hyt ym mynyw y nos honno
Trannoeth dywedut y arthur eu mynet heibaw
ac ymordiwes a oruc ac ef yn llad gwarthec kynnwas kwrr y uagyl
A gwedy llad a oed yn deu gledyf o dyn a mil kynn dyuot arthur
O r pan deuth arthur y kychwynnwys twrch trwyth odyno hyt ym presseleu
Dyuot arthur a lluoed y byt hyt yno
Gyrru a oruc arthur y wyr y r erhyl
Ely
a thrachmyr
a drutwyn keneu greit mab eri yn y law e hun
a gwarthegyt uab kaw y ghongyl arall
a deu gi glythmyr letewic yn y law ynteu
A bedwyr a chauall ki arthur yn y law ynteu
a restru a oruc y milwyr oll o deu tu nyuer
Dyuot tri meib cledyf divwlch
gwyr a gauas clot mawr yn llad ysgithyrwyn pennbeid
Ac yna y kychwynnwys ynteu o lynn nyuer
ac y doeth y gwm kerwyn
ac y rodes kyuarth yno
Ac yna y lladawd ef bedwar rysswr y arthur
gwarthegyd mab kaw a tharawc allt clwyt
a reidwn uab eli atuer
ac iscouan hael
a gwedy llad y gwyr hynny
y rodes yr eil kyuarth udunt yn y lle
ac y lladawd gwydre uab arthur
a garselit wydel
a glew uab yscawt
Ac iscawyn uab panon
a e doluryaw ynteu yna a wnaethpwyt
A r bore ym bronn y dyd drannoeth yd ymordiwedawd rei o r gwyr ac ef
Ac yna y lladawd huandaw
a gogigwr
a phenn pingon
tri gweis glewlwyt gauaeluawr
hyt na s gwydyat duw was yn y byt ar y helw ynteu
eithyr llaesgenym e hunan gwr ny hanoed well neb ohonaw
Ac ygyt a hynny y lladawd llawer o wyr y wlat
a gwlydyn saer pensaer y arthur
Ac yna yd ymordiwedawd arthur ym pelumyawc ac ef
ac yna y lladawd ynteu madawc mab teithyon
a gwyn mab tringat Mab neuet ac eiryawn pennlloran
Ac odyna yd aeth ef hyt yn aber tywi
ac yno y rodes kyuarth udunt
ac yna y lladawd ef kynlas mab kynan
a gwilenhin brein* freinc
odyna yd aeth hyt yg glynn ystu
Ac yna yd ymgollassant y gwyr a r cwn ac ef
Dyuynnu a oruc arthur gwyn uab nud attaw
a gouyn idaw a wydyat ef dim y wrth twrch trwyth
Y dywawt ynteu na s gwydyat
Y hela y moch yd aeth y kynnydyon yna oll
hyt yn dyffryn llychwr
ac y digribywys grugyn gwallt ereint udunt
a llwydawc gouynnyat
ac y lladass* y kynnydyon
hyt na diengis dyn yn vyw onadunt
namyn un gwr
Sef a oruc arthur dyuot a e luoed hyt lle yd oed grugyn a llwydawc
a gellwng yna arnadunt a oed o gi ry nodydoed yn llwyr
Ac wrth yr awr a dodet yna a r kyuarth
y doeth twrch trwyth ac y diffyrth wynt
Ac yr pan dathoedynt dros uor iwerdon
nyt ymwelsei ac wynt hyt yna
Dygwydaw a wnaethpwyt yna a gwyr a chwn arnaw
Ymrodi y gerdet ohonaw
ynteu
hyt ym mynyd amanw
Ac yna y llas banw o e uoch ef
ac yna yd aethpwyt eneit dros eneit ac ef
ac y lladwyt yna twrch llawin
ac yna y llas arall o e voch
gwys oed y enw
ac odyna yd aeth hyt yn dyffrynn amanw
ac yno y llas banw a bennwic
Nyt aeth odyno gantaw o e uoch yn vyw
namyn grugyn gwallt ereint
a llwydawc gouynnyat
O r lle hwnnw yd aethant hyt yn llwch ewin
ac yd ymordiwedawd arthur ac ef yno
Rodi kyuarth a wnaeth ynteu yna
ac yna y lladawd ef echel uordwyt twll
ac arwyli eil gwydawc gwydawc gwyr
a llawer o wyr a chwn heuyt
ac yd aethant odyna hyt yn llwch tawy
Yscar a wnaeth grugyn gwrych ereint ac wynt yna
ac yd aeth grugyn odyna hyt yn dintywi
Ac odyna yd aeth hyt yg keredigyawn
ac eil
a thrachmyr gantaw
a lliaws gyt ac wynt heuyt
ac y doeth hyt yg garth gregyn
ac yno y y llas llwydawc gouynnyat yn y mysc
ac y lladawd ruduyw rys
a llawer gyt ac ef
Ac yna yd aeth llwytawc hyt yn ystrat yw
Ac yno y kyuaruu gwyr llydaw ac ef
ac yna y lladawd ef hir peissawc brenhin llydaw
a llygatrud emys a gwrbothu
ewythred
arthur vrodyr y uam
Ac yna y llas ynteu
Twrch trwyth a aeth yna yrwng tawy ac euyas
Gwyssyaw kernyw a dyfneint o arthur yn y erbyn hyt yn aber hafren
a dywedut a oruc arthur wrth vilwyr yr ynys honn
Twrch trwyth a ladawd llawer o m gwyr
Myn gwrhyt gwyr nyt a mi yn uyw
yd aho ef y gernyw
ny s ymlityaf i ef bellach
namyn mynet eneit dros eneit ac ef a wnaf
Gwnewch chwi a wnelhoch
Sef a daruu o gyghor gantaw ellwng kat o uarchogyon
a chwn yr ynys gantunt hyt yn euyas
ac ymchoelut odyno hyt yn hafren
a e ragot yno ac a oed o vilwyr prouedic yn yr ynys honn
a e yrru anghen yn anghen yn hafren
a mynet a wnaeth mabon uab modron gantaw ar wynn mygdwn march gwedw yn hafren
a goreu mab custennin
a menw
Mab teir gwaed yrwng llynn lliwan ac aber gwy
a dygwydaw o arthur arnaw
a rysswyr prydein gyt ac ef
Dynessau a oruc osla gyllelluawr
a manawydan uab llyr
a chacmwri gwas arthur
a gwyngelli
a dygrynnyaw yndaw
Ac ym ̷auael yn gyntaf yn y traet
a e gleicaw ohonunt yn hafren
yny yttoed yn llenwi ody uchtaw
Brathu amws o uabon uab modron o r neil* parth
a chael yr ellyn y gantaw
Ac o r parth arall y dygyrchwys kyledyr wyllt y ar amws arall gantaw yn hafren
ac y duc y gwelleu y gantaw
Kynn kaffel diot y grib
kaffel dayar ohonaw ynteu a e draet
ac o r pan gauas y tir ny allwys na chi na dyn na march y ganhymdeith hyt pan aeth y gernyw
Noc a gaffat o drwc yn keissaw y tlysseu hynny y gantaw
gwaeth a gaffat yn keissaw diffryt y deuwr rac eu bodi
Kacmwri ual y tynnit ef y uynyd y tynnei deu uaen ureuan ynteu y r affwys
Osla gyllelluawr yn redec yn ol y twrch
y dygwydwys y gyllell o e wein ac y kolles
a e wein ynteu gwedy hynny yn llawn o r dwfyr
ual y tynnit ef y uynyd y tynnei hitheu ef y r affwys
Odyna yd aeth arthur a lluoed hyt pan ymordiwedawd ac ef yg kernyw
Gware oed a gafat o drwc gantaw kyn no hynny y wrth a gaffat yna gantaw yn keissaw y grib
O drwc y gilyd y kaffat y grib y gantaw
Ac odyna y holet ynteu o gernyw
ac y gyrrwyt y r mor yn y gyueir
Ny wybuwyt vyth o hynny allan pa le yd aeth ac anet ac aethlem gantaw
Ac odyno yd aeth arthur y ymeneinaw ac y uwrw y ludet y arnaw hyt yg kelli wic yg kernyw
~ ~ ~ D ywedut o arthur a oes
a oes dim weithon o r anoetheu heb gaffel
Y dywawt vn o r gwyr
oes
gwaet y widon ordu merch y widon orwen o penn nant gouut yg gwrthtir uffern
Kychwyn a oruc arthur parth a r gogled
a dyuot hyt lle yd oed gogof y wrach
A chynghori o wynn uab nud
a gwythyr uab greidawl gellwng kacmwri
a hygwyd y urawt
y ymlad a r wrach
ac ual y deuthant y mywn y r ogof y hachub a oruc y wrach
Ac ymauael yn hygwyd herwyd gwallt y benn
a e daraw y r llawr deni
Ac ymauel o gacmwri yndi hitheu
herwyd gwallt y phenn
a e thynnu y ar hygwyd y r llawr
ac ymchoelut a oruc hitheu ar kacmwri
ac eu dygaboli yll deu
ac eu diuarnu
a e gyrru allan dan eu hub ac eu hob
a llidyaw a oruc arthur o welet y deu was hayachen
wedy eu llad a cheissaw achub yr ogof
ac yna y dywedassant gwynn a gwythyr wrthaw
nyt dec ac nyt digrif genhym dy welet yn ymgribyaw a gwrach
gellwng hiramren a hireidil y r ogof
a mynet a orugant
Ac o r bu drwc trafferth y deu gynt
gwaeth uu drafferth y deu hynny
hyt na s gwypei duw y vn ohonunt ell pedwar allu mynet o r lle
namyn mal y dodet ell pedwar
ar lamrei kassec arthur
Ac yna achub a oruc arthur drws yr ogof
ac y ar y drws a uyryei y wrach a charnwennan y gyllell
a e tharaw am y hanner yny uu yn deu gelwrn hi
a chymryt a oruc kaw o brydein gwaet y widon a e gadw ganthaw
~ AC yna y kychwynnwys kulhwch
a goreu uab custennin gyt ac ef
a r sawl a buchei drwc y yspadaden pennkawr
a r anoetheu gantunt hyt y lys
A dyuot kaw o brydein y eillaw y uaryf
kic a chroen hyt asgwrn a r deu glust yn llwyr
ac y dywawt kulhwch
a eillwyt itti wr
Eillwyt heb ynteu
ae meu y minneu dy uerch di
weithon
Meu heb ynteu
ac nyt reit itt diolwch y mi hynny
namyn diolwch y arthur y gwr a e peris itt
O m bod i ny s kaffut ti hi vyth
a m heneit inheu ymadws yw y diot
Ac yna yd ymauaelawd goreu mab custenhin yndaw herwyd gwallt y penn
A e lusgaw yn y ol y r dom
a llad y penn a e dodi ar bawl y gatlys
A goresgyn y gaer a oruc a e gyuoeth
a r nos honno y kyscwys kulhwch gan olwen
a hi a uu un wreic idaw tra uu vyw
A gwascaru lluoed arthur pawb y wlal*
Ac uelly y kauas kulhwch olwen merch yspadaden pennkawr
~ ~ ~ ~ ~ ~